Eskalacja ekstremalnych zjawisk pogodowych, takich jak gwałtowne powodzie, pożary lasów, upały, cyklony i zamiecie śnieżne, podkreśla pilne wyzwanie dla kierowników projektów i organizacji na całym świecie. Obecnie stajemy w obliczu wyzwań, które wymagają, aby projekty nie tylko unikały szkód, ale także aktywnie pomagały w przywracaniu otaczającego nas świata.
Projekty powinny budować odporność, przywracać społeczności i zapewniać przyszłym pokoleniom zasoby, których potrzebują, aby się rozwijać. Zdecydowanie podkreśla to trzecia edycja raportu pt. „Insights into Sustainable Project Management 2024” zrealizowany przez GPM Global i APM Association for Project Management w 2024 roku.
W grupie 10 000 respondentów z różnych branż, ze 113 krajów:
- Od 2021 do 2024 roku odsetek projektów dotkniętych ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi wzrósł z 38% do 53%. To podkreśla konieczność, aby standardy zarządzania projektami obejmowały strategie adaptacyjne i odpornościowe, uwzględniające zmieniające się warunki klimatyczne.
- 68% organizacji nie posiada praktyk zarządzania projektami, które byłyby zgodne z ich długoterminowymi celami zrównoważonego rozwoju. Taki brak spójności wskazuje na potrzebę uwzględnienia zrównoważonych strategii w standardowych praktykach zarządzania projektami, aby lepiej reagować na rosnące wymagania regulacyjne i oczekiwania interesariuszy.
- 64% organizacji wykorzystuje zarówno jakościowe, jak i ilościowe metody pomiaru. Jednak 20% nie definiuje, ani nie mierzy sukcesu poza podstawowymi KPI, co może ograniczać zdolność do śledzenia postępów i podejmowania świadomych decyzji.
- Nadal aż 49% respondentów twierdzi, że globalne wyzwania zrównoważonego rozwoju nie wpływają na ich projekty, co może wskazywać na brak świadomości wpływu pośredniego lub na luki w edukacji i komunikacji wewnętrznej tych organizacji.
- Raport podkreśla, że przyjęcie standardu GPM P5™ (o nim więcej poniżej) wzrosło do 89% w 2024 roku, a 94% respondentów odnotowało poprawę w wynikach zrównoważonego rozwoju projektów. To pokazuje, że wprowadzenie standardów takich jak P5™ może skutecznie integrować zasady zrównoważonego rozwoju w projektach, co powinno być promowane w ramach szerszych standardów zarządzania projektami.[1]
Co to jest zielone lub zrównoważone zarządzanie projektami?
GPM, czyli Green Project Management® lub Sustainable Project Management (Zrównoważone zarządzanie projektami SPM) to stosowanie metod, narzędzi i technik w celu osiągnięcia określonego celu, przy jednoczesnym uwzględnieniu całego cyklu życia wyniku projektu, aby zapewnić pozytywny wpływ netto na środowisko, społeczeństwo i gospodarkę. Wymagania i ograniczenia projektu muszą obejmować łagodzenia negatywnych skutków dla środowiska i społeczeństwa wraz z osiąganiem korzyści opisanych w uzasadnieniu biznesowym projektu.
Chodzi o rozważenie długoterminowych efektów i korzyści od początku do końca projektu, ze szczególnym uwzględnieniem sposobu, w jaki robimy to, co robimy, i wpływu naszych działań projektowych na zrównoważony rozwój. Sama ocena wpływu na zrównoważony rozwój w pojedynczym projekcie obejmuje ponad 240 unikalnych i mierzalnych aspektów!
Często jednak pojawiają się nieporozumienia co do tego, czym naprawdę jest SPM. Wiele osób błędnie uważa, że chodzi tylko o zielone inicjatywy lub że jest to po prostu sposób na zwiększenie zysków lub stworzenie czegoś zrównoważonego dla właściciela projektu. TO JEST NIEPRAWDA. Rzeczywistość jest bardziej złożona i znacząca. SPM ma na celu zrównoważenie efektywnego wykorzystania zasobów, sprawiedliwości społecznej i dobrobytu ekonomicznego.
Od ponad 15 lat międzynarodowa organizacja GPM Global dostarcza niezbędnych standardów, metodyk i technik, które wspierają działania biznesowe w obszarach zmian strategicznych i procesowych, poprzez:
1. Kompleksową metodykę Zarządzani Zrównoważonymi Projektami – PRiSM™ (z ang. PRojects integrating Sustainable Methods). W przeciwieństwie do konwencjonalnych metod PRiSM™ podnosi projekty do poziomu strategicznego, wykorzystując istniejące systemy organizacyjne, aby zapewnić realizację kompleksowych korzyści w poziomie i w pionie, z wykorzystaniem tradycyjnych faz realizacji projektów. Metoda ta opiera się na sprawdzonym standardzie P5.[2]
Czym jest Metodyka PRiSM™?
Metodyka PRiSM™ różni się od tradycyjnych metod zarządzania projektami poprzez uwzględnienie czynników zrównoważonego rozwoju w całym cyklu życia projektu:
- Analiza cyklu życia projektu: promuje analizowanie całego cyklu życia projektu, od planowania po zamknięcie, z uwzględnieniem jego długoterminowego wpływu z uwzględnieniem aspektów ESG, w tym zarządzanie zasobami, redukcją emisji i minimalizacją odpadów.
- Zarządzanie ryzykiem ESG: Metodyka integruje identyfikację i zarządzanie ryzykami związanymi z aspektami środowiskowymi, społecznymi i ładem korporacyjnym (ESG).
- Zaangażowanie interesariuszy: wymaga aktywnego angażowania interesariuszy, aby lepiej zrozumieć ich oczekiwania dotyczące zrównoważonego rozwoju i uwzględniać je w procesie decyzyjnym.
Czym jest Standard GPM P5™?
2. Standard P5 v3.0. zawiera wytyczne jak integrować pięć podstawowych filarów w projektach: Ludzi (z ang. People) wpływ projektów na interesariuszy, społeczności lokalne i pracowników; Planety (z ang. Planet) informacje o wpływie na środowisko, w tym emisje gazów cieplarnianych, zużycie zasobów i odpady; Dobrobytu (z ang. Prosperity) dane finansowe, które obejmują zrównoważony rozwój ekonomiczny; Procesu (z ang. Process), informacje o zgodności z procesami zrównoważonego zarządzania i Produktów (z ang. Products), dane nt. dostarczanych zrównoważonych usług i produktów przez projekt.
Oferuje ustrukturyzowane podejście do raportowania wyników zrównoważonego rozwoju, ułatwiając organizacjom komunikowanie swoich osiągnięć i postępów interesariuszom. Wprowadza zasadę „Triple Bottom Line” (TBL), podejście, które mierzy sukces projektu nie tylko w kategoriach finansowych (zysku), ale też pod kątem jego wpływu na ludzi (społeczności) i planetę (środowisko). Jest oparty o międzynarodowo uznane normy m.in.: Powszechną Deklaracją Praw Człowieka ONZ, Agendę na Rzecz Zrównoważonego Rozwoju 2030, Cele Zrównoważonego Rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych (SDGs – 17 celów).
Przyjmując standard P5, organizacje mogą zapewnić, że ich projekty nie tylko przyczyniają się do realizacji ich własnych celów zrównoważonego rozwoju, ale także aktywnie wspierają szerszą agendę wyznaczoną przez SDGs ONZ.[3]
„Kiedy myślimy o projektach, nad którymi pracujemy dzisiaj, musimy zadać sobie pytanie: czy po prostu osiągają one rezultaty, czy też przyczyniają się do lepszej przyszłości? Czy pozostawiają po sobie ślad, z którego możemy być dumni? Jako kierownicy projektów nie jesteśmy zobowiązani tylko do zarządzania harmonogramami i budżetami. Powierzono nam możliwość pozostawienia po sobie dziedzictwa — pozytywnego śladu na świecie”. [4]
Trzecie wydanie książki pt. „Sustainable Project Management: The GPM Practice Guide”, dostarcza kompleksowych narzędzi i wskazówek dla menedżerów projektów, którzy chcą integrować zasady zrównoważonego rozwoju w swoich działaniach.
Autor: Karol Czapik, Polski Instytut ESG
[1] Tamże: „Insights into Sustainable Project Management 2024”, str. 4-10, GPM Global.
[2] https://greenprojectmanagement.org/the-prism-methodology, GPM Global 2009-2024, (dostęp 10.11.2024 r.).
[3] https://www.greenprojectmanagement.org/the-p5-standard, GPM Global 2009-2024, (dostęp 10.11.2024 r.).
[4] https://blog.greenprojectmanagement.org/index.php/2024/10/02/updating-six-principles-sustainable-project-management-harm-reduction-healing/, Dr Joel Carboni, 02.10.2024, GPM Global, (dostęp 10.11.2024 r.).